Chi tiết tin tức

Chà vá chân nâu (PYGATHRIX NEMAEUS NEMAEUS) ở khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng
Cập nhật lúc: 09:15 - 20/08/2010 Lượt xem: 1263

       Khu BTTN Sơn Trà có tổng diện tích là 4.439,0 ha, trong đó có 4.189,7 ha đất có rừng và 249,3 ha đất khác. Theo kết quả điều tra của TS. Đinh Thị Phương Anh (ĐH Sư phạm Đà Nẵng, năm 1997), ở Khu BTTN Sơn Trà đã ghi nhận được 985 loài thực vật thuộc 483 chi, 143 họ; 36 loài thú thuộc 18 họ, 8 bộ; 106 loài chim thuộc 34 họ, 15 bộ; 23 loài bò sát thuộc 12 họ, 2 bộ; 9 loài ếch nhái thuộc 4 họ, 1 bộ; và 113 loài côn trùng thuộc 26 họ, 12 bộ. Theo ghi nhận của các nhà nghiên cứu, tại Khu BTTN Sơn Trà có sự tồn tại của loài Chà vá chân nâu ( (Pygathrix nemaeus nemaeus), là một trong 3 loài thuộc giống Pygathrix (phân họ Khỉ ăn lá – Colobinae). Đây là loài linh trưởng đang bị đe dọa tuyệt chủng do các hoạt động săn bắn trái phép, phá hoại rừng - môi trường sống của chúng và buôn bán động thực vật. Hiện nay, Chà vá chân đỏ có tên trong nhóm IB của Nghị định số 32/2006/NĐ-CP, mức Nguy cấp (E) trong Sách Đỏ Việt Nam (Bộ KHCN&MT, 2007), mức Nguy cấp (EN) trong Danh lục Đỏ IUCN 2006 (IUCN, 2009), và Phụ lục I của Công ước CITES (CITES Secretariate, 2009).  

       Kết quả điều tra của ông Vũ Ngọc Thành (Khoa Sinh học, Trường ĐH KHTN-ĐHQGHN) Chà vá chân đỏ là một trong số những loài thú lớn còn khá phổ biến và phân bố rộng khắp ở các khu rừng của Khu Bảo tồn. Phần lớn, những người địa phương hay đi rừng đều có thể bắt gặp và mô tả khá chính xác về loài này.

 

Đàn
Số lượng cá thể
Tọa độ
Quan sát
Ước tính
1
12
20
213267
1785801
2
11
20
213240
1785358
3
14
14
213920
1784526
4
6
6
214649
1784337
5
11
15
206182
1786309
6
24
24
206071
1786967
7
21
21
205905
1786621
8
19
25
206113
1786557
9
6
6
206075
1785857
10
19
19
209775
1784541
11
12
12
208979
1784042
12
16
16
204827
1786028
Tổng số
171
198
 
 
Bảng 1. Số lượng đàn và cá thể Chà và chân nâu ghi nhận được ở Khu BTTN Sơn Trà, tháng 12/2007


      Bằng quan sát trực tiếp trên thực địa đã xác định   được 12 đàn Chà vá chân đỏ, với số lượng khoảng 171 – 198 cá thể. Kích cỡ đàn trung bình là 14 – 17 cá thể/ đàn. Nhìn chung, các đàn Chà vá chân đỏ đã quan sát được có số lượng 6 – 24 cá thể /đàn (Bảng 1). Số lượng quần thể Chà vá chân đỏ của cả Khu BTTN Sơn Trà chắc chắn lớn hơn vì đây chỉ là số lượng Chà vá chân nâu được ghi nhận được ở một phần của Khu Bảo tồn, với thời gian rất hạn chế. 
      Kết quả điều tra cũng cho thấy quần thể Chà vá chân đỏ ở Khu BTTN Sơn Trà đang sinh trưởng và phát triển tốt. Kết quả điều tra đã ghi nhận được một số cá thể nhỏ, con non trong một số đàn và đã chụp được một số ảnh (ảnh 1 và 2).
      Ở Khu BTTN Sơn Trà, Chà vá chân đỏ thường phân bố ở những khu rừng còn có hiện trạng tốt, với nhiều cây to và cao như Chò đen, Trâm. Có thể khẳng định, đây là những khu vực rừng tốt nhất hiện có của KBT.
      Trong suốt thời gian điều tra, nhóm nghiên cứu không có ghi nhận về nạn săn bắn Chà vá chân đỏ ở KBT. Đây là tín hiệu đáng mừng cho công tác bảo tồn loài linh trưởng quý hiếm này ở Khu Bảo tồn. Hiện vẫn có một số hoạt động của con người có tác động đến cuộc sống và nơi sống của chúng và các loài động vật khác như: khai thác nhựa cây, song mây, lá nón, đặt bẫy… 

 

 Mẹ con  Chà vá chân nâu ở Khu BTTN Sơn Trà

 

       Các mối đe dọa chính cho quần thể Chà vá chân đỏ ở KBTTN Sơn Trà là: 
      - Săn bắt trái phép: Săn bắt động vật hoang dã vẫn luôn là một trong những mối đe doạ chủ yếu đến các quần thể động vật hoang dã trong Khu Bảo tồn (Phan Thế Dũng, 2005). Các hoạt động săn bắt chủ yếu đã và đang diễn ra ở Khu BTTN Sơn Trà là bẫy bắt. Do đó, các hoạt động bẫy bắt động vật hoang dã trong KBT này cần được ngăn chặn kịp thời để bảo tồn nguồn tài nguyên động vật quý hiếm.
      - Khai thác lâm sản ngoài gỗ: Các hoạt động khai thác lâm sản ngoài gỗ đã và đang diễn ra khá phổ biến trong KBT và chưa được kiểm soát tốt. Các loại lâm sản ngoài gỗ đang bị khai thác trong Khu Bảo tồn gồm: nhựa cây Chò đen, lá của các loài Lá nón  và Tuế lược, song mây và mật ong. Các hoạt động này của con người không những đang làm suy giảm nghiêm trọng tài nguyên rừng của KBT mà còn tác động xấu đến cuộc sống và nơi sống của các loài động vật rừng, trong đó có loài Chà vá chân đỏ quý hiếm của Khu BTTN Sơn Trà. Rất cần có các biện pháp ngăn chặn và chấm dứt các hoạt động này ở KBT.
       - Khai thác củi: Dấu vết cũ về hoạt động khai thác củi thấy ở nhiều nơi trong KBT. Ngày 26/12, gần vị trí lán 2, ngay trong khu vực bảo vệ nghiêm ngặt nhóm nghiên cứu thấy một số bộ đội đang chặt rất nhiều cây tươi làm củi. Kiểm lâm của KBT đã nhắc nhở song hành động này vẫn diễn ra trong các ngày sau. Gần đây việc đào trộm cây cảnh như Lộc vừng đã xảy ra tại KBT.
       - Xây dựng cơ sở hạ tầng: Do Khu BTTN Sơn Trà nằm trong khu vực có tầm quan trọng về quân sự và du lịch nên đã và đang có một số dự án xây dựng cơ sở hạ tầng (đường giao thông, các khu du lịch…).
      Hệ thống đường giao thông ở trong KBT hiện đã được xây dựng tương đối hoàn chỉnh. Chỉ còn một số ít công trình đang và sẽ thi công trong thời gian tới. Có một thực tế cần phải đề cập là hệ thống đường giao thông dày đặc ở Khu BTTN Sơn Trà đã làm chia cắt sự liên tục của một số khu rừng trong KBT, điều này đồng nghĩa với nơi sống của các loài động vật rừng, đặc biệt là Chà vá chân đỏ, bị chia cắt. Điều này sẽ gây bất lợi cho sự sinh trưởng và phát triển lâu dài cho những quần thể động vật này vì sẽ gây ảnh hưởng đến sự giao lưu và trao đổi gen giữa các cá thể và các đàn của chúng. Công nhân xây dưng của các dự án xây dựng cũng chưa được giáo dục về tầm quan trọng của sự đa dạng sinh học nên đã có hiện tượng săn bắt trái phép sinh vật. Cần có sự đánh giá và đề ra những giải pháp lâu dài để giảm thiểu ảnh hưởng của hệ thống giao thông ở KBT trong tương lai. Ngoài ra sự chia cắt này còn dẫn đến việc các đàn Chà vá cố gắng di chuyển khỏi những khu vực đang xây dựng tới vùng  rừng lớn hơn để tồn tại, dẫn đến chúng dễ bị săn bắt hơn.
      Các khu du lịch và hoạt động du lịch, trong đó có các hoạt động và dịch vụ du lịch sinh thái ở Khu BTTN Sơn Trà, đang và sẽ đem lại cơ hội việc làm và thu nhập cho người dân địa phương ở khu vực Sơn Trà. Tuy nhiên, các hoạt động này cũng sẽ là một trong những nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp tác động đến KBT như: quấy rối cuộc sống của các loài động vật rừng, đặc biệt Chà vá chân đỏ và các loài thú quý hiếm khác; xả rác gây ô nhiễm môi trường, tăng nhu cầu sử dụng các sản phẩm động vật hoang dã và lâm sản ngoài gỗ… Do vậy, rất cần có sự phối kết hợp giữa các ban ngành của địa phương trong công tác thực hiện và quản lý các hoạt động này nhằm hạn chế đến mức thấp nhất những ảnh hưởng của chúng đến KBT và các loài động vật hoang dã. 
      Cũng theo ông Vũ Ngọc Thành đưa ra các kiến nghị cần làm trong thời gian tới để bảo tồn được quần thể Chà vá chân nâu ở KBTTN Sơn Trà gồm:
       - Ưu tiên công tác tuần tra và tháo gỡ bẫy đặt trên nền đất (dưới tán rừng). Đây là một trong những nguyên nhân chính đang từng ngày từng giờ đe dọa đến sự sống còn của loài Chà vá chân đỏ và các loài động vật khác.
       - Tiếp tục các cuộc điều tra, nghiên cứu sâu rộng nhằm xác định chính xác số lượng và phân bố của Chà vá chân nâu ở Khu BTTN Sơn Trà.
       - Lập bản đồ về các tuyến đường ô tô tại các khu vực bảo vệ nghiêm ngặt
cho việc làm các cầu nối, tạo điều kiện cho các đàn Chà vá và các loài động vật khác di chuyển giữa các khu vực  rừng  bị chia cắt bởi các tuyến đường ô tô này.
       - Đẩy mạnh các hoạt động điều tra, nghiên cứu về đa dạng sinh học của Khu BTTN Sơn Trà nhằm đánh giá được tiềm năng và đề ra những giải pháp bảo tồn hiệu quả đối với KBT này.
       - Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đặc biệt đối với loài Chà vá chân đỏ quý hiếm, ở Khu BTTN Sơn Trà.
       - Xúc tiến các hoạt động hợp tác nghiên cứu khoa học giữa Hạt Kiểm lâm liên quận Sơn Trà- Ngũ Hành Sơn  với các cơ quan, tổ chức nghiên cứu và bảo tồn động, thực vật trong nước và quốc tế.

 

 (Trích: kết quả nghiên cứu về Chà vá chân nâu ở KBTTN Sơn Trà của Vũ Ngọc Thành - Khoa Sinh học, Trường ĐH KHTN-ĐHQGHN)
 

 Long Viên
 

         
Tin cùng chuyên mục

Tra cứu hồ sơ

Tra cứu hồ sơ

hình ảnh

video

LIÊN KẾT WEBSITE

BQLKCN.png
GDDT.png
GTVT.png
KCNC.png
KHCN.png
SNV.png
STC.png
STP.png
SXD.png
TNMT.png