Gia nhập TPP, cơ hội và thách thức
Cập nhật lúc: 14:52 - 23/02/2016 Lượt xem: 726

TPP (viết tắt của từ Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement) - Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương là một hiệp định thương mại tự do mà theo đó sẽ tạo ra các quy tắc và tiêu chuẩn mới cho đầu tư thương mại và kinh doanh. Nếu thành công, hiệp định này sẽ bao gồm Mỹ và 11 quốc gia Vành đai Thái Bình Dương khác, các nước hiện đang chiếm 1/3 thương mại toàn cầu và 40% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu. Qua 5 năm đàm phán gian nan, cuối cùng Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương cũng đã kết thúc thành công, đạt được thỏa thuận thương mại TPP tại Atlanta ( Mỹ).

 

Theo dự đoán, Việt Nam là một trong những nước được hưởng lợi nhiều nhất, TPP có thể giúp tăng trưởng kinh tế Việt Nam tăng 11% trước năm 2025, xuất khẩu cùng kỳ sẽ tăng 28%. Việc giảm thuế nhập khẩu của Mỹ và Nhật Bản cũng sẽ khiến cho ngành sản xuất dịch vụ của Việt Nam được lợi; ngành nuôi trồng thủy, hải sản sẽ được lợi nhờ miễn giảm thuế nhập khẩu tôm, mực ống và cá ngừ. Tuy nhiên, việc miễn giảm thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng dược phẩm sẽ dẫn đến cuộc cạnh tranh gay gắt hơn giữa các công ty dược phẩm Việt Nam và các công ty dược phẩm nước ngoài; TPP cũng sẽ tăng cường việc bảo hộ bản quyền sáng chế, khiến các công ty Việt Nam bị hạn chế tiếp cận các sản phẩm mới và khả năng sản xuất những loại thuốc mới. Ngành dệt may là ngành nghề tập trung đông lao động. Sau khi TPP có hiệu lực, việc xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam sẽ tăng trưởng nhanh chóng, nhu cầu về người lao động cũng sẽ tăng theo. Điều này sẽ giúp cho Việt Nam giải quyết được những khó khăn trong vấn đề việc làm. Sau khi TPP có hiệu lực, mức thuế xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam vào Mỹ sẽ giảm xuống còn 0% thay vì mức 17,5% như hiện nay. Hiện nay, hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu sang các nước thành viên TPP  chiếm 70% kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng cùng loại. Sau khi TPP có hiệu lực, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này dự kiến sẽ tăng gấp đôi. Đến năm 2025, dự kiến hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ sẽ đạt 55 tỉ USD. Theo Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách Việt Nam cho biết TPP sẽ thúc đẩy đầu tư tăng 9,2%, tiêu dùng tăng 6,9%, sản xuất tăng 2,4 tỉ USD. Đến năm 2025, ngành dệt may sẽ tăng thêm 6 triệu việc làm cho Việt Nam.

 

Bên cạnh những cơ hội và thuận lợi vẫn còn những khó khăn thách thức nhất định, đó là quy định về "quy tắc xuất xứ", theo đó chỉ các công ty mua vật liệu trong nước hoặc từ các nước thành viên khác trong TPP mới được hưởng ưu đãi miễn hoặc giảm thuế; rồi rào cản nội địa hóa cũng là một thách thức không nhỏ, đòi hỏi các doanh nghiệp phải đầu tư, tăng tỷ lệ nội địa hóa, đáp ứng yêu cầu về nguồn gốc trong TPP. TPP là một sân chơi bình đẳng cho các quốc gia thành viên. Những sản phẩm làm ra, nếu xuất khẩu vào thị trường của 12 nước thành viên thì phải đảm bảo tỷ trọng nguyên liệu cấu thành nên sản phẩm đó là bao nhiêu phần trăm nằm trong khối TPP, nếu không đạt đúng tỷ trọng đó, thì doanh nghiệp sẽ không được hưởng thuế suất là 0%. Một khó khăn thách thức lớn đối với ngành nông sản, chăn nuôi, do trứng gà, thịt gà Mỹ rất rẻ, Mexico và một số nước đang phát triển thì thực phẩm rất rẻ sẽ có điều kiện để vào Việt Nam, khi đó đòi hỏi ngành nông nghiệp phải có chiến lược để cạnh tranh bình đẳng với thực phẩm nước ngoài.

 

Việt Nam đang nỗ lực chuẩn bị cho TPP, tuy nhiên việc đáp ứng được các quy định thương mại nghiêm ngặt của hiệp định này thực sự là điều không dễ dàng.

                                                                                                                       

                                                                                                       Vũ Bá Bảo